kütükte istiridye mantarı hasadı

Kütükte istiridye mantarı hasadı

Önceki başlığımız da kütükte konusunu işlemiş, kavak ağacı kütüklerine miselinin nasıl aşılandığını anlatmıştık. İlgili konuyu ulaşmak için bu linke tıklayınız; kütükte istiridye mantar yetiştiriciliği

Aşıladığımız kütükler kısa zamanda miseller tarafından sarıldı. İlk aylarda düzenli sulama ve nemlendirme yaparak kütüklerin kurumasını engelledim. Sonraki aylar da yalnızca kütüklerin altındaki kovalara su doldurarak kütüklerin nem ihtiyacını karşıladım. Burada belirtmek istediğim konu kütükleri zaman zaman unuttum, su düzeni olmadı. Yoğun yaz sıcaklarında dahi kütükler çoğu zaman susuz kaldı. Fakat hiç bir zaman direk güneş ışığı almadı. Aradan geçen 9 aydan sonra ilk mantarlar çıkmaya başladı.

İki kütükten 4-5 kg. civarında kayın mantarı hasadı yaptım. Ve hemen düzenli sulamalara başladım. İlk hasat örüntülerinin fotoğraflarını aşağıya ekliyorum.

Gerçek organik, hiç bir gübre ve ilaç kullanmadan yetiştirdiğim istiridye mantarları lezzet açısından da çok süperdi. Tadına bakan herkes çok beğenmişti.

HİÇ BİR GÜBRE, İLAÇ KALINTISI OLMADAN KAVAK KÜTÜĞÜNDE YETİŞEN KAYIN MANTARLARI:

kütükte istiridye mantarı

kütükte istiridye mantarı

kütükte kayın mantarı hasadı

kütükte kayın mantarı hasadı

 

kütükte istiridye mantarı hasadı

kütükte istiridye mantarı hasadı

 

kavak kütüğünde mantar

kavak kütüğünde mantar

kütükte mantar yetiştirme

yetiştirme

Bu ilk hasadımız dı bundan sonrada kütüklerimiz uyun ısı ve iklimi bulduğunda devamlı bizlere mantar verecek. Bu süreç kütüklerin çürümesine kadar devam edecektir. Bu da kullandığınız kütüğe göre 2-5 sene arasında değişmektedir.

http://istiridyemantarim.com

Posted in istiridye mantarı | Tagged , , , , | Leave a comment

Kütükte istiridye mantarı

İstiridye mantarı doğal ortamında ağaç gövdelerinde yetişmektedir. Bu konumuz da, doğa da olduğu gibi ağaç kütüklerinde örnek resimlerle açıklamak istiyorum.

Kayın mantarları, lignin, selüloz ve hemiselülozları parçalayabilen özellikleriyle çürümüş veya çürümekte olan birçok ağaç türü kütüğünde doğal olarak yetişmektedir. Bizler de doğal ortamında olduğu gibi kütüklerde istiridye mantarı yetiştirebiliriz. Ağaç kütüklerin de yetiştireceğiniz istiridye mantarları doğal ortamlarındaki gibi olacağından bu mantarların tadı daha keskin ve güzel olacağı gibi son derece organik bir yetiştiricilik olacaktır.

genellikle geniş yapraklı yumuşak odunlu (kavak, ıhlamur, söğüt vb.) ağaçlarda hızlı, meşe ve gürgen gibi sert odunlu ağaçlarda misel gelişimi yavaş olur.

Pleurotus spp. üretiminde sert yapılı ağaçlardan beş yıl, yumuşak dokulu ağaçlardan ise iki, üç yıl boyunca aynı kütükten mantar alınabilmektedir. Özellikle ikinci yılından itibaren verim daha da artmaktadır.

Kayın mantarları üretim tekniğinde kullanılan materyallerden ağaç kütüklerine 30-40 cm. uzunluğunda 15-20 cm. çapındaki kütüklere 2-3 cm. çapında 5-6 cm. derinliğinde ve 6-8 adet olmak üzere delikler açılarak buralara misel aşılanır. Bu mantar türü kavak, gürgen, meşe, kızılağaç, tellikavak, ıhlamur, söğüt gibi ağaçların kütüklerinde çok güzel yetiştirilebilir.

Televizyon, gazete ve internet haberlerin de sıklıkla karşılaştığımız kütükte kayın mantarı yetiştiriciliği projeleri bir çok il , ilçe ve beldelerde hayata geçirilmekte ve özellikle kırsal kesimlerde, orman köylerin de alternatif tarımsal üretim yetiştiriciliği olmaktadır.

İster hobi olarak ister ticari amaçlı olsun kütükte kayın mantarı yetiştiriciliği yaparak sizlerde bu güzel uğraş dan büyük bir haz alabilirsiniz. Yetiştirdiğiniz organik kayın mantarlarını sevdiklerinizle paylaşabilir ve hatta çevrenizde pazarlayarak bütçenize katkı sağlayabilirsiniz.

Şimdi sizlere kütükte istiridye mantarı yetiştiriciliği nasıl yapılır kolay yoldan anlatmak istiyorum. En iyisi, okuyacaklarınızın dışın da kendinizin bizzat deneyerek en uygun yöntemleri keşfetmeniz dir.

KÜTÜKLERİN HAZIRLANMASI

Kayın mantarı için, çapı  10 cm den küçük olmayan her çapta ağaç kütüklerin de rahatça yetişebilir. Kütüklerin yeni kesilmiş olmasını tercih etmenizi öneririm. Yeni kesilen kütükler yeterli neme sahiptir. Uzun süre bekletilmiş kütüklerin nemi yetersiz olabileceği gibi yabani mantar sporları kütüklere bulaşmış olabilir. Bu durumlar da kütüklerinizi kaynar suda bir müddet bekletmeniz önerilmektedir. Yeni kesilmiş ise bu işleme gerek yoktur.

Kütüklerin yeni kesilmiş olmasının yanın da sağlam ve sağlıklı olmaları da tercih edilir.

Aşılama için en uygun zaman ilkbahar ve sonbahar mevsimleridir. Kütük aşıları, kapalı mekanlarda her mevsim yapılabilir.

15-20 cm çapındaki kütükler 30-50 cm uzunluğunda kesilir.

Yeterli neme sahip olan kütüklerin uç kısımlarından 3-5 cm lık kısım testere ile kesilerek çıkartılır. Kütüğün kesilen kısmına 100 gr  misel yayılarak kesilen 3-5 cm lik kısım üzerine çivi ile tutturulur ve kütükler naylon poşetlere sarılarak 1-1.5 ay süre ile 25 c de karanlık bir ortamda misellerin gelişmesi sağlanır.

Bir başka yöntemse  kütükler üzerin de 2-2.5 cm çapın da 5-6 cm derinliğinde olacak şekilde matkap yardımıyla delikler açılır. 15-20 cm çapında 40-50 cm uzunluğundaki kütüklere 10-15 adet delik yeterlidir.

Her bir kütük için 100-120 gr kayın mantarı miseli yeterlidir. Miseller deliklere doldurulur ve bal mumu ile üzerleri kapatılır. Kütükler naylon poşetlere sarılarak misel gelişmesi için gelişme odalarına alınır

 KÜTÜKTE İSTİRİDYE MANTARI YETİŞTİRİCİLİĞİ UYGULAMASI

Yumuşak dokulu ağaçlar da (kavak, söğüt vb.) misel sarımı daha hızlı olduğundan ilk hasat sert dokulu ağaçlara (gürgen, meşe vb.) göre daha erken olmaktadır. Aşağıda gördüğünüz gibi basit bir kaç işlemle  kavak ağacı kütüğüne mantar tohumlarını kolayca aşıladım.

Sizler de burada anlatılan yöntemlerle veya kendi geliştireceğiniz yöntemlerle kolayca mantar yetiştirme kütükleri nizi   hazırlayabilirsiniz.

kutukte mantar

kutukte mantar

Kütükler üzerin de 2-2.5 cm çapın da 5-6 cm derinliğinde olacak şekilde matkap yardımıyla delikler açılır. Deliklerin açılmasın da aşağıda yayınlanan video dan da bilgi alabilirsiniz.

kutukte mantar2kutukte istiridye mantari3

Açılan bu deliklere mantar miselleri yerleştirilerek delikler doldurulur.

Aktarlar da rahatlıkla bulabileceğiniz bal mumunu tavaya koyarak ateş üzerin de eritilir. Biraz soğuyan bal mumu bir fırça veya buna benzer araçla misellerin üzerine sürmek suretiyle tohumların üzeri bal mumuyla kapatılır. Bu işlemi yaparken hızlı olmanızda fayda vardır, çünkü bal mumu hızla donmakta dır. Bal mumu bulamazsanız mum ile de deneye bilirsiniz.

kutukte istiridye mantari4

 

kutukte istiridye mantari5

Hepsi bu kadar. Kütüğümüzü  mantar tohumuyla aşılamış olduk. Aşılanmış kütükleri çatı katımız müsait olduğundan uygun bir yere bıraktım. Kütükler plastik veya uygun bir kap içerisine koyarsanız iyi olacaktır. İleri de kap içerisine koyacağınız su ile kütüğünüzün nem ihtiyacını bu şekil de karşılamış olursunuz.

Son olarak kuluçka dönemi dediğimiz bu dönem de kütüklerin üzerini siyah bir poşetle kapatın. Ben fotoğrafta gördüğünüz gibi çöp poşeti kullandım. Poşetlere rastgele  delikler açarak mevsimine göre değişmekle beraber 1-1,5 ay kadar kütükleri bu şekilde bekletin.

Uygun sıcaklığı bulan miseller hemen harekete geçerek hızla kütüğünüzü sarmaya başlayacaktır. Ağaç yapısı, çevresel faktörler ve bakım (nemlendirme vb.) gibi etkenlere göre tohum ekiminden 4-5 ay sonra ilk hasadınızı  alabilirsiniz. Gene ağaç yapısına göre kütüğünüz çürüyene kadar aynı kütükten 4-5 sene mantar hasat edebilirsiniz.

Genellikle verim için verilen değerler kütük ağırlığının % 30 u kadardır.

kutukte istiridye mantari6

kutukte istiridye mantari7

kutukte istiridye mantari8

www.istiridyemantarim.com

Posted in istiridye mantarı | Tagged , , , , , , , , , | 1 Comment

kompost hazırlama ve istiridye mantarı

İstiridye mantarı yetiştirme şekillerine göre farklılık gösterebilmekte. Genel olarak ele alırsak kompostta ve kütükte olmak üzere iki çeşit bir üretim yapılmaktadır. Bu konumuzda sizlere kompostla istiridye mantarı yetiştiriciliği nasıl yapılır resimlerle anlatmaya çalışacağım.

Sizler de aşağıda anlatılan yöntem gibi yetiştiricilik yapabilirsiniz. Yada bu üretim yöntemine benzer faklı yöntemler geliştirebilirsiniz.

Poşette İstiridye Mantarı Yetiştiriciliği

İstiridye mantarı, izolasyonlu çatı katlarında ya da bodrum katlarında klima olması koşuluyla her mevsim rahatlıkla yetiştirilebilmekte. Yaptığım denemelerde çatı katında klima veya herhangi bir ısıtma soğutma cihazı kullanmadan istiridye mantarını yetiştirebildim. Tabi bu başarı mevsim şartlarının uygun olmasından kaynaklanmaktaydı. Çok sıcak yaz mevsimi veya çok soğuk kış mevsiminde mutlaka ısıtma-soğutma gibi iklimlendirme gerekmektedir.

Kültürü yapılan diğer mantarlara göre çevre koşulları bakımından daha az seçici olan ve hastalık ve zararlılara karşı dayanımı, besin değerinin diğer kültür mantarlarından daha yüksek olması, üretiminde kompost fermantasyonu ve örtü toprağı kullanılmaması üretimini kolaylaştırmaktadır.

Mevsim şartlarına bağlı kalarak Pleurotus çeşitlerinde seçim yapmak ortam uygunluğu açısından önem teşkil eder. Örneğin; Pleurotus sajor-caju miselleri 35 Cº ye şapka oluşumunda 30 Cº ye kadar dayanıklı olmasından dolayı yaz şartlarında yetiştirmeye uygundur. Oysa Pleurotus ostreatus miselleri, gelişimi için 23-25 Cº ye ihtiyaç gösterirken şapka oluşumunda ortam sıcaklığını 10-15 Cº olması istenir. Bu bakımdan yaz üretimi için Pleurotus sajor- caju kış üretimi için Pleurotus ostreatus çeşidi seçilmesi daha uygun olacaktır. Yetiştirilmesi beyaz mantarlara nazaran kolay olan genellikle üretim tekniğinde kullanılan materyaller yönüyle; “Ağaç kütükleri” ve “Bitkisel artıklar” kullanılarak yapılan üretim şekli olmak üzere iki grupta değerlendirilir. Burada ilk olarak bitkisel atıklarla istiridye mantarı yetiştiriciliğinden bahsetmek ve uygulama örneğini anlatmak istiyorum.

Bitkisel Artıklar Kullanılarak Pleurotus Üretimi

Pleurotus spp. üretiminde hemen her yerde bulunabilecek pek çok bitkisel artık yetiştirme ortamı hazırlığında kullanılabilmektedir. Bunlardan başlıcaları;

Buğday samanı, çeltik sapı, pirinç kavuzu, pamuk kapçığı, mısır sapı, mısır koçanı, fındık zurufu, çay artığı, yer fıstığı kabuğu, kayın, kavak, meşe ağaçlarının talaşları ve buğday kepeği dir.

ORGANİK İSTİRİDYE MANTARI YETİŞTİRİCİLİĞİ UYGULAMA ÖRNEĞİ KOMPOST HAZIRLAMA FORMÜLLERİ VE MATERYALLERİ;

Yukarıda saydığımız bitkisel atıklar kompost karışımı için kullanılabilir. Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü’nde yürütülen bir araştırma sonucuna göre, aşağıdaki iki formülle en fazla verim alınmıştır.

1- % 95 Buğday samanı + % 5 Buğday kepeği

2- % 60 Buğday samanı + % 40 Mısır koçanı

Pleurotus sajor-caju üretimi ele alınan uygulamalar içerisinde gerek verim, gerekse biyolojik etkinlik açısından en iyi sonuç 2 no’ lu uygulama olan % 60 buğday samanı + % 40 mısır koçanı uygulamasından (295.0 kg/ton substrat) elde edilmiş, bunu buğday samanı na %5 oranında buğday kepeği ilave edilmiş olan 1 no’ lu uygulama (285.6 kg/ton substrat) izlemiştir.

Bulunabilirliği kolay olması nedeniyle ben 1 no lu uygulamayı yapmaya karar verdim. Bu amaçla 1 balya buğday samanı aldım. Buğday samanını bulunduğunuz yere göre farklı yerlerde bulabilirsiniz. Benim bulunduğum yerde belediye mezbahanesi yanında genelde buğday samanı satılmakta. Sizin de aklınızda mezbahane olsun genelde böyle yerlerde saman satışı yapılabilir.

istiridye mantarı saman

istiridye mantarı saman

1 kilo kadarda buğday kepeği alarak kompost için malzemelerimi hazırlamış oldum. Buğday kepeğini zahireciler de bulabilirsiniz. Ve hatta saman satışı da olabilmekte.

Organik Kayın Mantarı Üretim Aşamaları ;

a) Ortam hazırlığı ve buharla pastörizasyon işlemi;

Hazırlanmış olan kompost materyalleri, mantara rekabet edecek olan organizma ve mikro organizmalardan arındırılması gerekmektedir. Eğer pastörizasyon yapmadan mantar misellerini ekecek olursak, misellerin gelişmesini ortamda bulunan çeşitli mikro organizmalar bastıracak ve üretim istenilen düzeyde olmayacaktır. Bunun için pastörizasyon ve ya sterilizasyon işlemi muhakkak yapılması gerekir. Kimyasal ilaçlarla da bu işlem yapılabilirse de yetiştireceğimiz ürün organik olması amacıyla kimyasal maddeler kullanmadan haşlama yöntemiyle pastörize işlemini gerçekleştirdim.

Haşlama yöntemiyle pastörize işlemi;

Genellikle sap, saman kültürlerinde kullanılan ve küçük işletmelerin uygulamış oldukları basit bir yöntemdir. Bu yöntemin prensibi 200 litrelik varil ve ya özel olarak yapılmış haşlama kazanların içerisinde kompost un haşlanarak sterilize edilmesidir. Bunun için varillerin dip kısmından 10-15 cm yükseklikte ızgara konularak içerisine konulacak olan tel örgü sepetin aşağıya inmesi engellenir.

Daha önceden hazırlanmış olan sap saman karışımı kuru halde tel örgü sepetlere doldurularak varillere daldırılır varilin kapağı kapatılır ve ısıtılır sıcaklık 75-80 C de 1 saat bekletilerek pastörizasyon işlemi tamamlanır. Daha sonra sepet varilden çıkartılarak bir müddet ortam suyunun akması sağlanır ve komposttun soğuması sağlanır.

 

saman kaynatma

saman kaynatma

samanın varillerde kaynatılması

Yukarıda anlatılan yöntem itibariyle kendinize uygun bir düzenek kurarak sterilize işlemini yapabilirsiniz. Ben 20 litrelik bir kazanla bu işlemi yaptım. Suyun sıcaklığını ölçemediğim den göz kararı, suyun kaynaması göz önüne alındığında 100 C ye yakın bir ısıda 20-30 dakika kadar beklettim. Daha sonra kazandan aldığım samanı temiz bir naylon poşete aktardım. Samanı poşete sararak kendi sıcaklığında 30 dakika daha bıraktım. Bu süre sonunda samanın halen daha çok sıcak olduğunu gördüm. Bu sıcaklık istediğim pastörizasyonu sağlamış oldu.

DİKKAT: EĞER SAMANI YETERİNCE KAYNATAMAZSANIZ KOMPOSTUNUZ DA KÜF VEYA BUNA BENZER HASTALIKLAR MUSALLAT OLABİLİR VE BÜTÜN EMEKLERİNİZ BOŞA GİDEBİLİR. BUNUN İÇİN SAMANINIZI İYİCE KAYNATMALISINIZ.

Samanı yukarıda anlattığım gibi pastörize ederken buğday kepeğini de ayrı bir kapta mutfak ocağında kaynatarak pastörize ettim. % 95 Buğday samanı + % 5 Buğday kepeği formülü için oranları hazırladığınız ölçülerde hazırlayınız.

Yani 10 kğ buğday samanı pastörize ettiyseniz buna 0,5 kğ buğday kepeği eklemelisiniz. 100 kğ saman için 5 kğ, 1000 kğ saman için 50 kğ kepek kullanmalısınız.

Pastörize olmuş saman ve kepeği bir birine homojen bir biçimde karıştırarak karışımın eşit miktarda dağılmasını sağlayınız. Karışım için ellerin kirli olmaması gerekir mümkünse sterilize edilmiş eldivenler takılması daha doğru olacaktır.

saman

b) Mantar miseli aşılama işlemi;

Misel ekim dozu 1 kg’lık her torbaya 25 g olarak uygulanması uyun görülmektedir. 24-26 C° ’ye kadar soğutulan 100 kg komposta 2,5 kg misel atılır. Üretimin yapılacağı mevsime göre torbalara 3-50 kg arasında kompost konabilir. Torbalara konacak kompost yaz aylarında az kış aylarında çok olmalıdır. Hazırladığım kompostu aşağıda gördüğünüz 10 kğ lık şeffaf naylon poşettlere doldurdum. Bu işlem sırasıyla şöyle yapılmıştır; Poşetin alına 10 cm kadar kompostu aşırı bastırmadan sıkıştırarak koyuyoruz, onun da üstüne poşetin kenarlarına gelecek şekilde dairesel olarak bir mikar misel ekiyoruz. Sonra tekrar 10 cm saman ekliyoruz ve misel ekiyoruz. Bu işlem poşet dolana kadar devam edecek. Poşeti bağlayrak steril bir çivi ile poşetin etrafında delikler açıyoruz. Böylelikle kompost ekim işimiz bitmiş oluyor.

istiridye mantari kompost

istiridye mantari kompost

c) Misel ön gelişme dönemi

Misel ekimi yapılmış olan ortamlar % 85-90 oranında nisbi nem ve 23-27 C° ’lik ortalama sıcaklık içeren karanlık bir oda da 25-30 gün bekletilerek misel gelişim döneminin tamamlanması sağlanmıştır. Bu süre zarfında en önem vereceğimiz kriter ortamın sıcaklığı olmalıdır.

istiridye mantari misel sarımı

19 nisan 2012 misel ekiminden 5 gün sonra

Miseller birkaç gün içinde faaliyete geçip üreyerek torbanın gittikçe beyaz bir görünüme büründüğünü göreceksiniz.

istiridye mantari

07 mayıs 2012 misel ekiminden 23 gün sonra miseller ortamı tamamen sarmış, ilk istiridye mantarı taslakları çıkmaya başlamış

d) Organik mantar üretim dönemi;

Misel sarımı tamamlandığında mantar oluşumu için torbalara 1 cm2 büyüklüğünde delikler açılır. Delik sayısı torbaya konan kompost miktarına göre değişir. Delikler steril jilet kullanarak poşetin yatay kesilmesi veya artı şeklinde çizilmesiyle yapılabilir. Kullandığınız jiletin stril olmasını sağlayınız, bunun için bir bardak suya bir miktar çamaşır suyu ekleyerek yapabilirsiniz.

 

misel ekiminde 27 gün sonra kavak mantari

misel ekiminde 27 gün sonra kavak mantari

Bu dönemde mantar taslakları kısmen belirginleşmeye başlamıştır. Bir kaç gün sonra bu taslaklar hızla gelişerek kesilen yerlerden çıkmaya başlayacaklardır. Hasat devresinde nem oranı % 75-85 olmalıdır. Bu oranı sağlayabilmek amacıyla sabah akşam mantarların üzerine su püskürterek nemlendirmeyi unutmayın.

istiridye mantarı

misel ekiminden 28 ün sonra istiridye mantarı

Misel ön gelişimi döneminde ışığa ihtiyaç duyulmamasına karşın hasat döneminde uygun büyüklükte ve renkte mantar almak için günde 12 saat ışığa ihtiyaç vardır. Bu amaçla gün ışığından faydalanabileceğimiz gibi beyaz ışık veren floransan lambalardan da istifade edebiliriz.

İlk flaşta (bir poşetten ilk seferde alınan verim) genelde toplam ürünün %40’ını almak mümkündür. Alınacak toplam verim kompost içindeki kuru madde oranı kadardır. İlk poşetten ilk hasatım 1.6 kg olmuştu bu bence çok iyi bir rakamdı. Aşağıdaki fotoğraflarda istiridye mantarının gelişimlerini görebilirsiniz.

istiridye mantari

istiridye mantari

istiridye mantarı, kayın mantarı

istiridye mantarı, kayın mantarı

 

istiridye mantari hasat

istiridye mantari hasat

 

istiridye mantari hasadı

istiridye mantari hasadı

 

istiridye, kayın, yaprak, ağaç mantar

istiridye, kayın, yaprak, ağaç mantar

istiridye mantari hasat

istiridye mantari hasat

 

çatı katında kayın mantarı diğer adıyla istiridye mantarı yetiştiriciliği

çatı katında kayın mantarı diğer adıyla istiridye mantarı yetiştiriciliği

kayin mantari

Sizde kendi imkanlarınızı kullanarak kolaylıkla kayın mantarı yetiştireceksiniz. Unutmayın ki bu işin sırrı öğrenmek ve denemektir. Denemeden hiç bir şey yapamazsınız. İstiridye mantarı yetiştiriciliği sizin için zevkli bir hobi olabileceği gibi üretim alanınızı büyüttükçe yetiştirdiğiniz mantarları çevrenizde satabilirsiniz bile. Yetiştirdiğiniz mantarları evinizde taze taze değerlendirebilir komşu ve akrabalarınıza ikram edebilirsiniz. Bu mantarın yetiştirme isteğini karşılamak çokta zor değil. Aşağıda anlatacağım yöntemi dikkatlice okumanız ve adım adım uygulamanız neticesinde sizler de bu mantarı kolaylıkla yetiştirebilirsiniz. Ve zamanla farklı yetiştirme yöntemleri bile keşfedebilirsiniz.

 

NOT:  Bu konu kaynak (aktif  link) gösterilmeden  başka bir yerde yayınlanması yasaktır.

Kaynak: http://www.bizimbahce.net/mantarlar/istiridye-mantari-yetistiriciligi.htm

www.istiridyemantarim.com

Posted in istiridye mantarı | Tagged , , , , , , , , , | 3 Comments